ابن أبي الحديد ( مترجم وحاشيه : محمود مهدوى دامغانى )
19
جلوه تاريخ درشرح نهج البلاغه ( فارسى )
مرد . و چون على ( ع ) ديد كه بدينگونه ناچار از تشنگى خواهند مرد ، با ياران خويش پيش رفت و حملات سنگينى بر لشكريان معاويه كرد و پس از كشتار بى امان آنان و جدا شدن سرها و دستهايشان از بدن ، آنان را از پايگاههايشان عقب و شريعهء فرات را تصرف كرد و آب در اختيار ايشان قرار گرفت و سپاه و ياران معاويه به صحرا عقب نشينى كردند كه هيچ آبى در دسترس آنان نبود . ياران و شيعيان على ( ع ) به او گفتند : آب را از ايشان بازدار ، همانگونه كه آنان نسبت به تو چنان كردند و قطرهيى آب به آنان مده و ايشان را با شمشيرهاى تشنگى بكش تا دست در دست تو نهند ، و ترا نيازى به جنگ نخواهد بود . فرمود : نه ، به خدا سوگند كه من به كردار ايشان ، مكافاتشان نمى كنم . براى آنان بخشى از شريعه و آبشخور را بگشاييد و از آن كنار رويد كه در لبهء شمشير بى نيازى از اين كار است . اگر اين رفتار را از گذشت و بردبارى بدانى ، توجه خواهى داشت كه چه زيبا و پسنديده است و اگر آن را به دين و پارسايى نسبت دهى ، آيا مى توانى از كس ديگرى اين كارى را كه از او صادر شده است نشان دهى اما جهاد در راه خدا ، نزد دوست و دشمن ، على ( ع ) معلوم است كه او سرور همه مجاهدان است و آيا براى كسى ديگر از مردم در قبال جهاد على ( ع ) جهادى مطرح است مى دانى كه بزرگترين جنگ پيامبر و سخت ترين آن نسبت به مشركان جنگ بدر بزرگ است كه در آن هفتاد تن از مشركان كشته شدند و نيمى از اين شمار را على ( ع ) كشت و نيمى ديگر را فرشتگان و ديگر مسلمانان كشتند و اگر به كتاب مغازى محمد بن عمر واقدى و تاريخ الاشراف يحيى بن جابر بلاذرى و كتابهاى ديگر مراجعه كنى ، درستى اين موضوع را خواهى دانست ، و لازم نيست ديگر كسانى را كه على ( ع ) در جنگهاى احد و خندق و ديگر جنگها كشته است در نظر بگيرى . اين فضيلت على ( ع ) ، فضيلتى است كه بسيار سخن گفتن دربارهء آن بى معنى است ، كه خود از معلومات ضرورى مانند علم به وجود مكه و مصر و نظاير آن است .